Inhoud
Studentcoaching
Samenvatting
Op deze pagina staat beschreven hoe Fontys ICT vormgeeft aan studentcoaching. De begeleidingsketen wordt toegelicht, wie welke verantwoordelijkheid heeft in deze keten en welke kwaliteitseisen we hanteren.
1. Visie (waarom)
“Studenten weten dat ze bij Fontys worden gezien, gehoord en gewaardeerd. Ze voelen zich thuis.” (Fontys kader Talentgericht Onderwijs, 2024). Binnen het Kader Talentgericht Onderwijs (TGO) vervult studentcoaching een cruciale spilfunctie. Het is de verbinding tussen de ambitie van Fontys en de daadwerkelijke regie van de student in de praktijk.
Binnen TGO is studentcoaching op drie manieren te definiëren:
1. Het instrument voor 'Regie': De kern van talentgericht onderwijs is dat studenten eigenaar zijn van hun eigen leerproces. Omdat studenten hierin keuzevrijheid krijgen, willen we hen ondersteunen bij het maken van die keuzes en het regisseren van hun persoonlijke leertraject.
2. Voorwaarde voor 'Floreren': Studentcoaching richt zich niet alleen op de studievoortgang, maar op de student als mens. Het heeft een preventieve en ondersteunende positie om ervoor te zorgen dat een student “gezond, goed en gelukkig” kan studeren. Dit wordt leren floreren genoemd.
3. Gezamenlijke verantwoordelijkheid: Studentcoaching staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van de bredere begeleidingsketen.
“Binnen talentgericht onderwijs (TGO) is studentcoaching een belangrijk instrument om studenten uit te dagen en te ondersteunen in het nemen van regie, het ontdekken en ontwikkelen van de eigen persoonlijke en professionele identiteit én te bewegen over de grenzen van vakgebieden heen zoals het werkveld vraagt. Dit geeft studenten de mogelijkheden om ook andere vaardigheden, zoals loopbaan- en levensvaardigheden te ontwikkelen. Het vraagt om studentcoaching die ondersteunt bij het gezond, goed en gelukkig studeren, ofwel leren floreren.” (Fontys kader Studentcoaching, 2025)
2. Beleid (wat)
2.1. Studentcoaching
Fontys ICT kiest er specifiek voor om studentcoaching in te zetten als hét instrument om die regie en identiteitsontwikkeling te stimuleren. In lijn met onze onderwijsvisie Studentnabij Onderwijs kiest Fontys ICT voor een structurele, cyclische vorm van begeleiding waarin de relatie tussen student en coach centraal staat.
Hierbij leggen we de nadruk op:
Dichtbij de student: We willen zo dicht mogelijk bij de student staan om kwaliteitsvol te kunnen coachen. We bieden coaching waarin studenten zich gezien en gesteund voelen.
Begeleiding op maat: We willen inspelen op de diversiteit van onze studenten. Elke student heeft een studentcoach. Deze speelt in op de individuele behoefte van de student.
Signaleren en doorverwijzen: We willen signaleren wanneer er problemen zijn in de voorwaarden om te komen tot leren. We schakelen snel met anderen in de begeleidingsketen en stimuleren en faciliteren studenten om stappen te maken.
2.2. De Begeleidingsketen
Fontys ICT volgt het Fontys kader Studentcoaching voor de inrichting van de begeleidingsketen. Studentcoaching is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
De keten bestaat uit:
- Student;
- Docententeam. Coacht op de inhoud en het vakmanschap (het 'navigeren');
- Studentcoach. Coacht op de persoonlijke en professionele identiteit (het 'floreren');
- Student+. Begeleidt studenten met een (tijdelijk) intensievere ondersteuningsvraag die meer expertise of tijd vraagt dan een studentcoach kan bieden;
- Studentvoorzieningen. Decaan, psycholoog, studiekeuzeadviseur, vertrouwenspersoon;
- Extern Zorgnetwerk. Huisarts, 112 en 113.
3. Kaders (hoe)
3.1. Student
We verwachten van studenten een proactieve houding in het leerproces. Een student heeft verantwoordelijkheid in het vastleggen van gesprekken in MyCoach. Daarnaast heeft een student verantwoordelijkheid in het aangeven van coachbehoeften. Wanneer er hulp wordt aangeboden, verwachten we van studenten dat zij zelfregie nemen en er actief mee aan de slag gaan. Tenslotte heeft een student een rol in de kwaliteitsborging. Studenten geven namelijk feedback op het functioneren van hun docententeam en studentcoach.
3.2. Docententeam
Studentcoaching is een integraal onderdeel van het leerproces. Het docententeam coacht op het behalen van leeruitkomsten en het studieplan.
Het docententeam heeft deze verantwoordelijkheden in studentcoaching:
- Studenten leren navigeren door hun leerproces;
- Studenten leren hun talenten te ontdekken en in te zetten;
- Ondersteunen en versterken van de zelfregie van de student;
- Studenten coachen op het kunnen aantonen van de leeruitkomsten en geven ontwikkelingsgerichte feedback;
- Studenten leren samenwerken in een groep;
- Signaleren en bespreekbaar maken van belemmerende factoren in het leerproces en/of doorverwijzen naar studentcoach;
- Pedagogisch-didactisch coachen.
Het docententeam draagt gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de uitvoering van studentcoaching. Het team bepaalt wie de rol van studentcoach vervult en zorgt voor een uitvoerbare verdeling. Indien gewenst behoudt een student meerdere semesters dezelfde studentcoach. Daarnaast bewaakt het team de kwaliteit van de begeleiding en doorverwijzing. Het docententeam zorgt regelmatig voor intervisie op basis van casuïstiek. Het docententeam is verantwoordelijk voor de kwaliteitsborging en professionalisering.
3.3. Studentcoach
Binnen Fontys ICT maakt de studentcoach onderdeel uit van een docententeam. Het is een docent die affiniteit en/of expertise heeft op het gebied van begeleiding en coaching. Fontys ICT kiest voor een dubbelrol. Een studentcoach is vaak ook een expert, tutor of technische coach. De studentcoach is daarmee zowel begeleider als beoordelaar in het onderwijsproces. Deze dubbelrol vraagt om transparantie, professionele houding en duidelijke communicatie naar de student.
De studentcoach is het eerste aanspreekpunt voor de student bij onderwerpen rondom welzijn, studievoortgang en studieloopbaan. Een studentcoach coacht de student bij:
- leren floreren door het leerproces;
- persoonlijke ontwikkeling en professionele identiteitsvorming;
- studieloopbaan rekening houdend met bijzondere omstandigheden;
- het op- en bijstellen van de persoonlijke leerroute.
Daarnaast heeft de studentcoach een verantwoordelijkheid in:
- Ervoor zorgen dat de student een studieplan opstelt en vastlegt;
- Signaleren van en doorverwijzen bij studie-, motivatie- of welzijnsproblemen;
- Het ondersteunen en versterken van de zelfregie van de student;
- Het medebeoordelen van de leeruitkomst ‘Persoonlijk leiderschap’;
- Vastleggen van gesprekken in MyCoach;
- De overdracht naar een volgende studentcoach.
3.3.1. Gespreksvoering
Coachgesprekken tussen een student en studentcoach vinden idealiter individueel en fysiek plaats. Andere vormen kunnen worden aangewend wanneer het passend is bij de situatie. Zoals binnen PRO, bij bijzondere omstandigheden of in een later stadium van de studie. Groepsbijeenkomsten kunnen georganiseerd worden bijvoorbeeld over plannings-, studievaardigheden en studiekeuzes binnen de opleiding.
Elk semester worden deze onderwerpen besproken:
- Kennismaking;
- Bespreken studieplan en studievoortgang;
- Studiekeuze of route-verantwoording;
- Welzijnsaspecten;
- Bijzondere omstandigheden (indien relevant);
- Semesterafronding en overdracht.
De student legt deze gesprekken vast indien relevant voor de studievoortgang. De kennismaking en overdracht worden altijd vastgelegd binnen MyCoach.
3.3.2. Doorverwijzen
Een studentcoach signaleert vroegtijdig wanneer een student doorverwezen moet worden. De studentcoach verwijst door wanneer:
- problemen structureel of complex zijn (mentaal, financieel, sociaal);
- sprake is van een intensievere of meer specifieke begeleidingsvraag (bijv. Student+);
- professionele hulp nodig is (bijv. psycholoog, decaan).
Wanneer een student is doorverwezen blijft de studentcoach in contact met de student en de tweedelijnsbegeleiding.
3.3.3. Overdracht
Om een goede overdracht tussen studentcoaches te borgen, reflecteert een student aan het einde van een semester. Wat ging goed? Wat heeft hierin geholpen? Wat heb ik nodig volgend semester? In een afrondingsgesprek met de studentcoach wordt deze reflectie besproken en vastgelegd in MyCoach. Aan de start van een nieuw semester maken de student en nieuwe studentcoach een plan op basis van deze reflectie. Waar nodig vindt een gesprek plaats tussen huidige studentcoach en opvolgende studentcoach. De student wordt betrokken bij deze warme overdracht. Dit wordt geregistreerd in MyCoach.
3.3.4. Professionalisering
De studentcoach is actief bezig zijn met de ontwikkeling van zichzelf als studentcoach en is onderdeel van Fontys ICT netwerk Studentcoaching. Studentcoaches nemen actief deel aan :
- Professionaliseringsbijeenkomsten;
- Bijeenkomsten over veranderingen in het curriculum;
- Trainingen gericht op coaching, gespreksvoering, signaleren en welzijn.
3.4. Student+
Student + is het begeleidingsteam van Fontys ICT, voor alle studenten met een (tijdelijk) intensievere ondersteuningsbehoefte. Bijvoorbeeld neurodivergente studenten, studenten met lichamelijke en/of psychische klachten, studenten met uitstelgedrag, vragen van feedback, het vinden of behalen van een stage, samenwerken en communicatie of studenten die studie combineren met topsport, een eigen bedrijf of mantelzorgtaken. Een student kan zelf een afspraak maken bij het interne begeleidingsteam. Een studentcoach kan een student ook doorverwijzen. Student+ begeleidt studenten door middel van passende interventies. Hierbij krijgen studenten naast de begeleiding van de eigen studentcoach extra begeleiding van een studiecoach of ondersteuning in de vorm van groepscoaching, intervisie, training of workshop. Het uitgangspunt is het tijdelijk bieden van passende ondersteuningsmogelijkheden met als doel het studiesucces en welzijn te vergroten. Het aanbod van Student+ is terug te vinden op het studentenplein. Als een student behoefte heeft aan een langetermijn begeleiding doorheen de studie, kan een mentor aangevraagd worden via Student+. Daarnaast is Student+ een sparringpartner voor studentcoaches met ondersteuningsvragen.
3.5. Studentenvoorzieningen
Studentenvoorzieningen omvat het begeleidingsteam bij Fontys. Een student kan zelf een afspraak maken via de website Fontys helpt en een studentcoach kan een student doorverwijzen. De website biedt praktische informatie over mentaal welzijn, studievertraging en studiemotivatie.
Het begeleidingsteam bestaat uit:
- Een studentendecaan kan ondersteunen bij motivatieproblemen, een passende oplossing te vinden voor belemmeringen (bijvoorbeeld: het inlassen van een pauze of stoppen) en voorzieningen aan te vragen bij o.a. de examencommissie en DUO.
- Studentenpsycholoog kan ondersteunen bij klachten, zorgen of problemen middels kortdurende therapie.
- Studiekeuzeadviseur ondersteunt bij twijfels of de studie bij past of haalbaar is, het maken van een nieuwe studiekeuze, bij twijfels over werken of doorstuderen.
- Vertrouwenspersoon is het aanspreekpunt bij ongewenst gedrag of een onveilig gevoel. Bijvoorbeeld bij pesten, (seksuele) intimidatie, racisme, discriminatie, agressie of geweld.
3.6. Extern zorgnetwerk
Ook buiten Fontys kan een student ondersteund worden. Bijvoorbeeld door een huisarts. In acute situaties kunnen diensten 112 en 113 ingezet worden. Career Jumpstart is een begeleidingsteam binnen Fontys en TU/E dat studenten en afgestudeerden met een extra ondersteuningsbehoefte (door bijvoorbeeld autisme, ADHD, (faal)-angst, hoogsensitiviteit, dyslexie en lichamelijke en/of psychische klachten) ondersteunt bij het vinden van een passende (afstudeer)stage of baan.
